
Máy bơm không lên nước dù vẫn chạy thường do chưa mồi nước, hở ống hút hoặc cạn nước. Bạn hãy ngắt điện trước, rồi kiểm tra từ bên ngoài để khoanh vùng lỗi. Phần bên trong bơm là việc của thợ. Xem ngay bài viết dưới đây để biết 6 nguyên nhân và 4 bước xử lý an toàn.
Máy bơm không lên nước: 4 bước xử lý an toàn
Phần này nói về bơm đặt trên mặt đất, hút nước từ bể hoặc giếng qua ống hút. Hãy làm đúng thứ tự khi máy bơm không lên nước. Bơm chìm nằm dưới nước thì đừng tự kéo lên, hãy ngắt điện và gọi thợ.

Bước 1: Ngắt điện và để bơm nguội
Khi máy bơm không lên nước, việc đầu tiên là ngắt điện. Gạt aptomat riêng của bơm xuống trước khi chạm vào bất cứ thứ gì. Không rõ aptomat nào thì ngắt aptomat khu vực đặt bơm. Chỉ làm khi tay khô và bạn đứng ở chỗ khô ráo.
Bơm vừa chạy khô có thể rất nóng. Hãy chờ thân bơm nguội rồi mới lại gần.
Bước 2: Xem mực nước ở bể hoặc giếng
Nhìn xem nước còn đủ không và đầu ống hút có ngập hẳn trong nước không. Máy bơm không lên nước thường gặp khi bể gần cạn. Bể hoặc giếng sâu thì đừng cúi sát miệng để nhìn. Hãy soi đèn từ xa hoặc nhờ thợ.
Bước 3: Nhìn ống hút và các mối nối
Đi dọc ống hút từ bơm tới nguồn nước. Tìm đoạn bị gập, bẹp hoặc nứt, và các mối nối có vết ẩm. Chỗ hở khí có thể không rỉ nước ra ngoài, nên nhìn khô ráo chưa chắc ống đã kín. Chỉ nhìn bằng mắt, đừng chạm vào dây điện đi cạnh ống.
Mối nối ren thấy lỏng thì chỉ vặn nhẹ bằng tay, và chỉ khi đã ngắt điện. Ống nứt hay vỡ thì để thợ xử lý. Ống hút hở khí là lỗi thường gặp khi máy bơm không lên nước.
Bước 4: Mồi nước rồi chạy thử một lúc ngắn
Chỉ làm bước này khi bơm có nút hoặc cổ mồi nước và bạn mở được bằng tay. Mở nút mồi, đổ đầy nước vào buồng bơm rồi đóng chặt lại. Tránh để nước văng vào hộp tụ, hộp đấu dây hay phần động cơ. Sau đó bật aptomat bằng tay khô và quan sát.
Nếu máy bơm không lên nước vì mất mồi, nước thường sẽ lên sau bước này. Nước chưa lên thì ngắt aptomat ngay, đừng để bơm chạy khô lâu. Nước mồi tụt nhanh thường cho thấy ống hút hoặc van một chiều bị hở. Mồi cẩn thận một lần mà vẫn không lên thì hãy dừng lại và gọi thợ.
6 nguyên nhân khiến máy bơm không lên nước và cách nhận biết
Bảng dưới đây giúp bạn phân biệt nhanh vì sao máy bơm không lên nước. Mọi việc chạm tay đều phải làm sau khi ngắt điện.
| Nguyên nhân | Dấu hiệu nhận biết | Cách kiểm tra an toàn | Nên xử lý thế nào |
|---|---|---|---|
| 1. Chưa mồi nước hoặc mất nước mồi | Bơm vẫn chạy đều nhưng vòi không có nước, hay gặp sau khi bơm nghỉ lâu | Ngắt điện, xem buồng bơm có đầy nước không | Mồi nước đúng cách rồi chạy thử |
| 2. Ống hút hở khí | Bơm ồn, nước lên chập chờn hoặc không lên | Nhìn đoạn ống nứt, gập và mối nối lỏng | Vặn nhẹ mối nối ren bằng tay, ống nứt thì gọi thợ |
| 3. Van một chiều bị hở hoặc kẹt | Mồi xong thì nước lên, nhưng nghỉ một đêm lại mất mồi | Ghi lại việc mất mồi lặp lại, không tự kéo van lên | Nhờ thợ vệ sinh hoặc thay van |
| 4. Mực nước thấp | Bể hoặc giếng gần cạn, đầu ống hút nổi lên khỏi mặt nước | Nhìn mực nước và đầu ống hút từ xa | Chờ có thêm nước, không để bơm chạy khô |
| 5. Ống hút hoặc lưới lọc bị tắc | Nước lên rất yếu, bơm ồn hơn bình thường | Xem ống có bẹp hay gập, xem lưới lọc nếu nhìn thấy | Làm sạch phần dễ với tới khi đã ngắt điện, tắc sâu thì gọi thợ |
| 6. Cánh bơm mòn | Nước yếu dần theo thời gian, mồi nước đúng cách vẫn không khá hơn | Loại trừ năm nguyên nhân trên trước | Nhờ thợ mở bơm kiểm tra, có thể phải thay cánh |
Ba nguyên nhân đầu đều liên quan đến việc bơm bị lọt khí. Khi buồng bơm và ống hút có không khí, máy bơm không lên nước dù động cơ vẫn quay. Van một chiều giữ nước ở lại trong ống hút sau khi tắt bơm. Van hở thì nước chảy ngược xuống, và lần sau bạn lại phải mồi nước.
Mực nước thấp và ống hút tắc dễ nhầm nhau vì cùng làm nước lên yếu. Hãy xem mực nước trước, rồi mới nghi ống hút bị tắc. Với máy bơm không lên nước do cạn nguồn, đừng để bơm chạy khô lâu. Nước giúp làm mát và bôi trơn các chi tiết bên trong.
Cánh bơm mòn là nguyên nhân nên loại trừ sau cùng của máy bơm không lên nước. Cánh bơm có thể mòn khi dùng lâu hoặc khi hút nước lẫn cát. Khi đó, hãy nhờ thợ sửa máy bơm mở bơm ra kiểm tra.
Máy bơm không lên nước: sửa hay thay máy bơm mới?
Khi máy bơm không lên nước, nhiều nhà băn khoăn có phải bơm hỏng hẳn và phải mua mới. Thật ra nhiều lỗi nằm ngoài thân bơm, như mất mồi, hở ống hút hay van một chiều. Sửa những lỗi này thường hợp lý hơn thay bơm.
Thay mới đáng cân nhắc trong vài trường hợp. Bơm đã dùng rất lâu và hỏng lặp lại. Cánh bơm mòn nhiều, hoặc động cơ có dấu hiệu cháy cuộn dây. Chi phí sửa gần bằng giá bơm mới.
Hãy nhờ thợ nói rõ nguyên nhân thật và báo giá từng phương án. Bạn nên hỏi bơm hỏng ở bộ phận nào và phụ tùng thay có được bảo hành không. Đừng vội mua bơm mới chỉ vì bơm không lên nước một lần. Nếu máy bơm không lên nước do ống hút hở, thay bơm mới cũng không hết lỗi.
Khi nào nên gọi thợ kiểm tra bơm thay vì tự xử lý?
Bạn chỉ nên tự làm việc quan sát và mồi nước đơn giản. Hãy gọi thợ khi máy bơm không lên nước kèm một trong các tình huống sau:
- Đã mồi nước đúng cách mà máy bơm không lên nước hoặc lên rất yếu.
- Bơm phải mồi lại mỗi lần sau khi nghỉ.
- Ống hút nứt, mối nối hở hoặc tắc sâu ở chỗ bạn không với tới.
- Bơm ồn bất thường, nóng, có mùi khét hoặc làm aptomat nhảy khi bật.

Đường dẫn nước dài, đi âm hoặc đi ngầm thì nên nhờ thợ sửa nước kiểm tra. Nhờ vậy bạn tránh việc sửa bơm xong mà ống vẫn hở khí.
Khi máy bơm không lên nước kèm tia lửa hoặc khói, hãy ngắt aptomat và tránh xa. Nếu lửa lan, hãy thoát ra ngoài rồi gọi 114. Không dùng nước để dập lửa điện.
Lưu ý an toàn: máy bơm vừa có điện vừa có nước, nên hãy ngắt aptomat trước khi chạm vào bơm hoặc ống. Đừng chạm khi tay hoặc sàn ướt. Hộp tụ và hộp đấu dây chỉ thợ sửa điện mới được mở. Bơm làm aptomat nhảy liên tục thì để aptomat ở vị trí tắt, đừng bật lại.
Máy bơm không lên nước dù đã kiểm tra theo bài này? Hãy nhờ Điện nước Bách Khoa Hà Nội hỗ trợ qua số 0859.900.781. Thợ sẽ tư vấn cách xử lý trong khuôn khổ dịch vụ sửa điện nước tại nhà. Khi gọi, hãy nói rõ bơm hút từ bể hay giếng và hiện tượng bạn quan sát được.
