Gọi ngay 
Điện bị chập thường báo bằng tia lửa, tiếng nổ lách tách, mùi khét hoặc aptomat nhảy ngay. Hãy ngắt điện khu vực, đứng xa, không chạm vào chỗ nghi chập và gọi thợ. Bạn nên ghi lại hiện tượng để phân biệt chập điện với quá tải hay rò điện. Xem ngay bài viết dưới đây để biết 4 bước xử lý và 5 nguyên nhân thường gặp.
Điện bị chập phải làm gì ngay? 4 bước xử lý an toàn
Chập điện là khi hai phần dẫn điện chạm nhau hoặc nối tắt qua chỗ ẩm. Dòng điện lúc đó tăng vọt, sinh nhiệt và có thể phát ra tia lửa.
Khi nghi điện bị chập, hãy ưu tiên an toàn cho người trước. Đừng cố tìm hay sửa chỗ chập. Bốn bước dưới đây chỉ dùng cần gạt aptomat, phích cắm và đôi mắt của bạn.
Bước 1: Ngắt điện khu vực
Ngắt điện là việc đầu tiên khi điện bị chập. Nếu aptomat đã nhảy, hãy để nguyên. Nếu chưa, hãy hạ cần gạt aptomat của khu vực đó xuống. Chưa biết nhánh nào thì hạ aptomat tổng.
Chỉ làm khi bạn đứng nơi khô ráo, tay khô và tủ điện không có khói hay lửa. Thấy khói hoặc lửa thì đừng lại gần tủ điện. Hãy thoát ra ngoài ngay và gọi 114. Không dùng nước dập lửa điện.
Bước 2: Đưa mọi người ra xa chỗ nghi chập
Giữ trẻ em và vật nuôi tránh xa ổ cắm, dây điện hoặc thiết bị đang có mùi khét. Không chạm vào chỗ có tia lửa, kể cả khi đã ngắt điện. Tay hoặc sàn đang ướt thì đừng lại gần. Khi điện bị chập kèm mùi khét, hãy mở cửa sổ cho thoáng.
Bước 3: Rút thiết bị khi đã an toàn
Chỉ rút phích khi điện khu vực đã ngắt và tay bạn khô. Phích hoặc ổ cắm đã đen, cháy hay chảy nhựa thì đừng chạm vào. Thiết bị nào từng gây tia lửa hoặc mùi khét, hãy để riêng và không cắm lại. Với điện bị chập, thiết bị đó cần được thợ kiểm tra.
Bước 4: Ghi lại hiện tượng rồi gọi thợ
Hãy ghi lại những gì bạn thấy và nghe. Chỗ nào có tia lửa, tiếng nổ hay mùi khét? Lúc đó bạn đang dùng thiết bị nào? Chụp ảnh từ xa nếu thấy an toàn.
Với điện bị chập, đừng bật lại aptomat khi chưa rõ chỗ chập. Aptomat tổng đã nhảy và cả nhà mất điện? Hãy gọi thợ thay vì thử bật lại.
5 nguyên nhân khiến điện bị chập và cách phân biệt
Chập điện thường có nguyên nhân âm thầm từ trước, như quá tải lâu ngày hay dây xuống cấp. Bảng dưới đây giúp bạn nhận ra từng nguyên nhân khiến điện bị chập. Mọi cách kiểm tra đều chỉ dùng mắt nhìn và không chạm vào chỗ nghi ngờ.
| Nguyên nhân | Dấu hiệu nhận biết | Cách kiểm tra an toàn | Nên xử lý thế nào |
|---|---|---|---|
| 1. Dây điện bị hở hoặc nứt vỏ cách điện | Dây cũ, giòn, bong vỏ hoặc có vết chuột cắn, nghe tiếng lách tách gần dây | Chỉ nhìn từ xa, không chạm vào dây | Ngắt điện khu vực, gọi thợ kiểm tra và thay dây |
| 2. Nước hoặc hơi ẩm vào ổ cắm, thiết bị | Có vết nước, tường dột, ổ cắm đổi màu ở nơi ẩm như nhà tắm hoặc bếp | Nhìn quanh ổ cắm, không chạm khi tay hoặc sàn ướt | Ngắt điện khu vực, xử lý chỗ ẩm rồi gọi thợ kiểm tra |
| 3. Thiết bị điện bị lỗi bên trong | Vừa bật đã có tia lửa hoặc mùi khét, aptomat nhảy ngay | Sau khi điện đã ngắt, rút thiết bị ra rồi quan sát bên ngoài | Ngừng dùng, mang đi sửa hoặc thay |
| 4. Phích, ổ cắm hoặc mối nối bị lỏng | Phích lỏng, ổ cắm có vết đen hoặc chảy nhựa, thỉnh thoảng có tia lửa nhỏ | Chỉ nhìn bằng mắt, không tháo ổ cắm | Ngừng dùng ổ đó, gọi thợ thay ổ và kiểm tra mối nối |
| 5. Dây dẫn xuống cấp hoặc quá tải lâu ngày | Dây nóng bất thường, vỏ dây đổi màu, aptomat hay nhảy sau một lúc dùng | Nhớ lại thiết bị nào hay dùng chung một ổ, nhìn ổ nối dài có đổi màu không | Giảm thiết bị dùng chung, gọi thợ kiểm tra đường dây |
Chập điện khác quá tải ở thời điểm xảy ra. Chập điện thường đến bất ngờ, kèm tia lửa, tiếng nổ nhỏ hoặc mùi khét. Quá tải đến chậm hơn, khi bạn dùng nhiều thiết bị cùng lúc. Rò điện thì làm bạn thấy tê khi chạm vỏ thiết bị, không nhất thiết có tia lửa.
Nước và hơi ẩm là nguyên nhân cần đặc biệt chú ý. Nước dẫn điện nên chỗ ẩm dễ gây điện bị chập hoặc rò điện hơn chỗ khô. Tường dột hoặc ống nước rò đang làm ướt ổ cắm? Hãy nhờ thợ sửa nước xử lý chỗ rò trước.
Chập điện, quá tải và rò điện có thể nối tiếp nhau. Dây quá tải lâu ngày có thể hỏng lớp cách điện, rồi dẫn đến điện bị chập. Muốn phân biệt kỹ hơn, hãy đọc bài về aptomat nhảy liên tục. Đừng cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ để hạn chế điện bị chập.
Điện bị chập có nguy hiểm không và cách phòng tránh chập lại
Điện bị chập nguy hiểm vì dòng điện tăng vọt trong thời gian rất ngắn. Nhiệt sinh ra có thể làm nóng dây, ổ cắm hoặc đồ vật xung quanh và gây cháy. Chập điện cũng có thể khiến vỏ thiết bị mang điện, nên người chạm vào có nguy cơ bị giật. Vì thế mỗi lần có tia lửa hay mùi khét đều là một cảnh báo nghiêm túc.
Bạn không loại bỏ hoàn toàn được nguy cơ, nhưng có thể giảm đáng kể. Hãy thay dây và phích có vỏ nứt hoặc giòn. Giữ ổ cắm và dây điện xa nơi nước dễ bắn vào. Không cắm nhiều thiết bị công suất lớn vào một ổ. Không để dây bị đè dưới đồ nặng hoặc kẹp ở cánh cửa.
Nhà dùng đã nhiều năm, dây đã cũ? Hãy nhờ thợ kiểm tra tổng thể đường dây, nhất là sau khi điện bị chập một lần. Chập điện có thể còn nguyên nhân phía sau cần tìm ra.
Khi nào nên gọi thợ sửa điện thay vì tự xử lý?
Với điện bị chập, việc tìm và sửa chỗ chập là của thợ sửa điện. Bạn chỉ xử lý ban đầu để giữ an toàn. Hãy gọi thợ ngay khi gặp một trong các tình huống sau:
- Có tia lửa, tiếng nổ, khói hoặc mùi khét ở ổ cắm, dây điện hay thiết bị.
- Aptomat nhảy lại ngay khi có người gạt lên, hoặc chập điện lặp lại nhiều lần.
- Ổ cắm, phích hay dây có vết đen, chảy nhựa hoặc nóng bất thường.
- Bạn thấy tê hoặc giật nhẹ khi chạm vỏ thiết bị, nghi là rò điện.
Thợ sẽ xác định chỗ chập rồi sửa hoặc thay phần hỏng. Bạn không nên tự làm các việc đó, kể cả khi thấy chúng đơn giản.
Lưu ý an toàn: khi điện bị chập, không chạm vào dây hở, ổ cắm cháy hay thiết bị đang có tia lửa. Nước dẫn điện, nên tuyệt đối không dùng nước dập lửa điện. Lửa lan ra thì rời khỏi nhà ngay và gọi 114. Bình nóng lạnh bốc mùi khét thì hãy ngắt aptomat khu vực và gọi thợ sửa bình nóng lạnh.
Nghi nhà bị chập điện và cần người đến xem? Số của Điện nước Bách Khoa Hà Nội là 0859.900.781. Hãy kể rõ cho thợ những gì bạn đã ghi lại khi điện bị chập.
